16 czerwca 2018

Trzpiennikowate (Siricidae) to nieliczna grupa owadów z rzędu błonkoskrzydłych, która zaliczana jest do szkodników drewna.

 

To duże (czasami całkiem spore, do 5 cm długości) rośliniarki, których ciało jest wydłużone i walcowate. Głowa trzpiennikowatych jest duża, rozszerza się tuż za oczami. Odwłok zakończony jest krótkim i trójkątnym kolcem, u samicy dodatkowo na końcu odwłoka znajduje się długie pokładełko (należy zaznaczyć, że u niektórych gatunków długość pokładełka dorównuje długości reszcie ciała, a czasami nawet ją przekracza!). Czułki z kolei są nitkowate i długie. Z racji tego, że ubarwienie tych rośliniarek jest zbliżone do żądłówek, to często są z nimi kojarzone. Barwy jakie mogą przyjmować to: żółto-czarna, pomarańczowo-czarna, czasami czarna. Jednak mimo tego, nie są niebezpieczne dla człowieka  i nie żądlą. Posiadają dwie pary błoniastych i żyłkowanych skrzydeł, które podczas spoczynku układają się wzdłuż ciała. To, co odróżnia je od os czy szerszeni to połączenie pomiędzy tułowiem a odwłokiem – u trzpiennikowatych nie jest one takie wąskie jak w przypadku pozostałych.

Pokładełko jest pomocne przy składaniu przez samicę jaj – wywierca nim niewielki otwór w drewnie martwych drzew (chorych, usychających i powalonych) i tam składa jaja wraz z zarodkami grzybów. Zarodki grzybów ułatwiają larwom przyswajanie celulozy. Larwy trzpiennikowatych mogą rozwijać się nawet powyżej 3 lat, są żółte, czasami białe, są ślepe i od razu żerują w drewnie. Do przepoczwarzenia dochodzi w specjalnej komorze w drewnie. Poczwarka jest barwy kremowo-żółtej, jej tułów oraz odwłok są wyraźnie odznaczone i mają równą długość. Głowa poczwarki ściśle przylega do tułowia. Dorosły owad żyje do 2 tygodni, jest bardzo aktywny i szybko lata, wydając przy tym nieprzyjemny dźwięk (brzęczenie, buczenie).

W Polsce trzpienniki spotkać możemy od czerwca do sierpnia, znanych jest u nas około 10 gatunków, m.in. kruszel czarny, trzpiennik olbrzymi, trzpiennik sosnowiec czy żaługa żółtoskrzydła. Już w następnym artykule postaramy się nieco przybliżyć ich obraz. Tymczasem, zachęcamy do odwiedzania działu szkodniki drewna. Pozdrawiamy!

 

trzpiennikowate