Pospolity jest w całym kraju i uznawany za groźnego szkodnika drewna, chociaż należy zaznaczyć, że atakuje zazwyczaj drewno już uszkodzone i połamane. Jest dość sporym owadem, przedstawicielem rodziny trzpiennikowatych. Naturalnie zasiedla lasy, jednak może przedostać się do naszych domów oraz zabytkowych budowli i muzeów skansenowskich i uszkadzać drewniane konstrukcje. Kruszel czarny, bo o nim mowa, należy do rośliniarek, pomimo, że posiada dobrze rozwinięte skrzydła rzadko fruwa, woli przesiadywać na pniach lub biegać. Przyjrzyjmy się mu bliżej: jak wygląda, gdzie go można spotkać i czy jest skuteczny sposób na pozbycie się go?

Kruszel czarny. Gatunek, budowa i charakterystyka.

Kruszel czarny (Xeris spectrum), znany jest również jako trzpiennik czarny, to owad z rzędu błonkówek z rodziny trzpiennikowatych (należy do podrzędu rośliniarek). Kruszel czarny jest dość spory, osiąga długość do 3 cm. U samicy odwłok dodatkowo zaopatrzony jest w pokładełko, które może być dłuższe od jej ciała. Ciało trzpiennika jest podłużne, walcowate i bardzo smukłe. Tułów i odwłok są ze sobą jakby jednolicie połączone, bez wyraźnych przewężeń. W większości ciało jest koloru czarnego, jednak po obu bokach przedplecza zauważyć można żółtawe paski (po jednym na stronie), a po bokach z tyłu głowy, za oczami znajdują się dwie żółte plamki. Odnóża są koloru czerwono-pomarańczowego, u samca dodatkowo dwie ostatnie pary mają czarne elementy. 

Kruszel czarny występuje w całej Polsce, głównie spotkać go można w lasach iglastych. Występuje także w większości krajów Europy, na Syberii, w Ameryce Północnej, w Afryce Północnej i w Azji Mniejszej. Preferuje drewno uszkodzone, dlatego często wybiera te zaatakowane wcześniej przez inne gatunki trzpienników, bądź chore czy też uszkodzone przez człowieka i wiatr. Spotkać go można również w drewnianych konstrukcjach lub też na świeżo ściętych drzewach.

Cykl rozwojowy kruszela.

Samce rzadko latają, większość czasu spędzają na pniach drzew i biegają w poszukiwaniu samic. Gdy już je znajdą przystępują do kopulacji. Z kolei samice są trochę bardziej lotne, spotkać je można na pniach drzew sosnowych, świerkowych i jodłowych. Na pniu samica szuka odpowiedniego miejsca, gdzie mogłaby złożyć jaja. W przeciwieństwie do większości gatunków trzpiennika samica kruszela nie aplikuje zarodników grzyba – ona korzysta z drewna, które zostało już porażone grzybem przez inne gatunki. Jeśli już takie miejsce znajdzie, używa pokładełka by wbić się do środka i złożyć jaja. W każdym kanaliku wydrążonym pokładełkiem samica składa od 1 do 9 jaj. Z jaj wylęgają się larwy, które są białe i beznogie. Larwy drążą chodniki przez kilka lat (chodniki wypełnione są jasnymi, gęsto ubitymi trocinami). Larwy przeobrażają się w poczwarki, przepoczwarzenie odbywa się na końcu chodnika larwalnego. Poczwarki przekształcają się kolejno w osobniki dorosłe. Dorosły kruszel za pomocą silnych żuwaczek wygryza sobie otwór, przez który wylatuje na zewnątrz.

Kruszel czarny. Jakie szkody wyrządza i jakie stwarza zagrożenie?

Warto zaznaczyć, że kruszel czarny atakuje uszkodzone, chore lub połamane drzewa, jednak przedostając się do naszych domów bądź do starszych zabytkowych budowli często opanowuje i uszkadza drewniane konstrukcje. Zatem uznanie kruszela za groźnego szkodnika drewna jest całkiem zasadne.

Kruszel czarny. Czy możemy się przed nim ustrzec? Jak go zwalczyć?

Kruszel atakuje drewno drzew już uszkodzonych lub wilgotnych i w związku z tym warto zadbać o ochronę drewna w lesie lub na składnicy - przede wszystkim usuwać na bieżąco połamane i chore drzewa. Należy nie dopuszczać do zawilgocenia drewna, przestrzegać pory ścinek i zapewnić odpowiednie warunki do składowania drewna na składnicach. Dzięki utrzymywaniu prawidłowej higieny lasu możemy uniknąć inwazji trzpiennikowatych. Więcej o owadach niszczących drewno oraz o ochronie drewna wyrobionego i składowanego przeczytacie w dziale owady niszczące drewno

Jeśli drewno zostało już opanowane przez kruszela najczęściej stosowaną metodą jego zwalczania jest fumigacja, czyli gazowanie fosforowodorem lub żelowanie Xilix. Więcej o metodach stosowanych przez firmę Ratapest w celu zwalczania szkodników drewna przeczytacie w dziale metody zwalczania drewnojadów

 

kruszel czarny