Jedne pasożytują na zewnątrz zjadając złuszczoną skórę ptaka, jego pióra i wypływającą z ran krew, a inne pasożytują we wnętrzu ptasich piór powodując ich napęcznienie u nasady. To wszoły ptasie, inaczej piórojady, drobne pasożyty ptaków. Ich żerowanie powoduje chorobę zwaną wszołowicą, która objawia się silnym swędzeniem i podrażnieniem skóry: staje się ona zaczerwieniona i tworzą się na niej strupy. Ptasie pióra stają się matowe, bardziej łamliwe, a część zostaje całkowicie uszkodzona. Zmniejsza się apetyt u kur i w konsekwencji obniża się ich masa ciała, dodatkowo nioski znoszą mniej jaj. Wszoły: jak je rozpoznać, jak się przed nimi bronić i jak je zwalczać?

Wszoły. Budowa, gatunek i charakterystyka.

Wszoły (Mallophaga) to bezskrzydłe owady, które przystosowane są do pasożytniczego trybu życia. Bytują na skórze i sierści zwierząt, zarówno na ptakach, jak i na ssakach. Nie pasożytują natomiast na człowieku. Najczęściej do czynienia mają z nimi właściciele ferm drobiu, gdyż wszoły upodobały sobie właśnie drób. Nazywane są piórojadamisierściojadami.

Długość ich ciała to 0,35 do nawet 10 mm, ciało jest grzbietowo-brzusznie spłaszczone, wydłużone lub owalne i pokryte włoskami oskórkowymi. Wszoły posiadają dużą i dosyć szeroką głowę, a na niej małe oczy i aparat gębowy typu gryzącego, którym pobierają kęsy piór, naskórka i zasuszonych płynów ustrojowych. Czułki są dosyć krótkie, składają się z 3 do 5 członów, z kolei aparat gębowy wszoła jest gryzący, szczęki II są silnie uwstecznione. Odnóża posiadają stopy zakończone jednym lub dwoma pazurkami, które służą do przytrzymywania się na żywicielu. Dorosłe wszoły są szare, żółte lub czarne.  

Wszoły żyją w piórach, włosach lub na skórze żywicieli. Żywią się głównie piórami, włosami, komórkami naskórka oraz krwią. Wszoły odznaczają się wysoką specjalizacją pokarmową:

  • Chelopistes meleagridis to gatunek wszoła, który pasożytuje na indykach i zasiedla pióra skrzydeł i reszty ciała;
  • Lipeurus, Menopon, a także Stenocrotaphus gigas, Menacanthus pallidulus stramineus to gatunki wszołów, które pasożytują na kurze domowej. Zjadają złuszczoną skórę, pióra i krew wypływającą ze zranień. Zjadają też jaja i nimfy innych pasożytów, w tym roztoczy.

Cykl życiowy wszoł.

Całe swoje życie wszoły spędzają na 1 żywicielu, nie wędrują między żywicielami różnych gatunków (z dorosłych ptaków przechodzą na pisklęta). Po śmierci gospodarza wszoły mogą znaleźć nowego żywiciela, wykorzystując do tego celu owady (foreza).

Samica składa białe jaja (zwane gnidami) w ilości od 50 do 300, wszystkie na raz i przylepia mocno do podstawy włosów za pomocą wytworzonej wcześniej klejącej wydzieliny. Z jaj po kilku dniach wylęgają się nimfy, które przechodzą 3 linienia by po 3 do 5 tygodniach przekształciły się w osobniki dorosłe i osiągnęły dojrzałość płciową. Nimfy wszołów są bardzo podobne do osobników dorosłych, są jednak od nich mniejsze i są przeźroczyste. Wszoły przechodzą przeobrażenie niezupełne, ponieważ brakuje stadium poczwarki.

Wszoły. Jakie szkody wyrządza i jakie stwarza zagrożenie?

Wszoły mogą spowodować znaczne szkody w hodowli ptactwa domowego. Z racji tego, że podczas żerowania są bardzo ruchliwe, powodują swędzenie i podrażnienie skóry, u ich żywicieli rozwija się choroba, zwana wszołowicą. Skóra staje się zaczerwieniona, powstają liczne i rozległe strupy. Zaatakowane kury pobierają mniej pokarmu, tym samym tracąc na wadze, z kolei nioski znoszą znacznie mniej jaj. Ponadto upierzenie ptaków staje się matowe, łamliwe i częściowo uszkodzone.

Wszoły przenoszą także wiele mikroorganizmów chorobotwórczych na naszych pupili, m.in. tasiemca psiego.

Wszoły. Jak uniknąć ich inwazji i w jaki sposób je zwalczyć?

Aby uniknąć inwazji owadów w kurnikach i magazynach paszowych należy przede wszystkim uszczelnić sufity, ściany i posadzki. Ponadto istotną kwestią jest również poddanie ścian zabiegom wapnowania, a to dlatego, że wapno zalepia wiele otworów, które mogą być potencjalnymi kryjówkami dla szkodników. Po zakończeniu cyklu produkcyjnego, należy wyczyścić i dokładnie umyć obiekt, a kolejno wykonać zabiegi: dezynfekcji, dezynsekcji i deratyzacji. Stosowane są metody chemiczne, które polegają na zastosowaniu insektycydów, metody fizyczne, których działanie sprowadza się do użycia wysokich temperatur bądź promieniowania UV oraz metody mechaniczne, do których zaliczamy m.in. stosowanie lepów.

Więcej przeczytacie w dziale usługi obsługa budynków inwentarskich

 

wszoly