4 maja 2018

Są delikatne, drobne, ich ciało jest smukłe i wydłużone, a skrzydełka wąskie i cienkie. Brzmi całkiem niegroźnie, prawda? Niech Was jednak nie zmyli ich subtelny wygląd, bo z natury są bardzo dokuczliwe i uciążliwe. O kim mowa? Oczywiście o komarach. Zapraszam do artykułu, w którym dowiecie się więcej o tych owadach, a także o najpopularniejszych ich gatunkach w Polsce. Warto, bo sezon na komary rozpocznie się już za niedługo. 

 

 

Nie taki komar straszny?

Komarowate, komary (Culicidae) to rodzina owadów z rzędu muchówek, w Polsce zanotowano aż 47 ich gatunków. Komary osiągają długość od 3 do 6 mm, ich ciało i skrzydła pokryte są drobnymi łuskami, które tworzą różne charakterystyczne wzory, zależnie od gatunku. Dorosłe komary – samice - posiadają aparat gębowy typu kłująco-ssącego, dzięki któremu potrafią przekłuć skórę żywiciela. Nie wszystkie gatunki są krwiopijne, ale dla większości komarów celem pierwszorzędnym i najważniejszym jest zdobycie krwi. Potrzebna jest ona samicom do wytwarzania jaj, zatem jest niezbędna do przetrwania gatunku. Komary polują przede wszystkim na krew ludzką, a także na krew innych ssaków, gadów czy nawet owadów. To samice są groźne, to one kłują i to one są bardzo zdeterminowane. Samce komarów wiodą z kolei spokojny żywot popijając nektar z kwiatów, nie w ich naturze leży pogoń za ofiarą i krwią. Zresztą ich narządy gębowe uniemożliwiają przebicie skóry. Samce są mniejsze od samic, bardziej owłosione, to co ich jeszcze odróżnia to dłuższe głaszczki i krzaczaste czułki.

Do ataku!

Najpierw samica komara igłą zaopatrzoną w dwie końcówki z dwoma otworami wkłuwa się w skórę ofiary, następnie trafia w naczynia włosowate i wpuszcza ślinę. Ma ona za zadanie znieczulić, ale także zatrzymać procesy krzepnięcia – enzym odpowiedzialny za zatrzymanie tego procesu wywołuje reakcję alergiczną, czyli zaczerwienienie, silny świąd i obrzęk. Niestety, wraz ze śliną do krwi ofiary mogą przedostawać się również groźne mikroorganizmy. Druga końcówka igły równocześnie wsysa krew (dosyć istotny jest fakt, że wsysana krew nie miesza się z krwią własną komara).

Cykl rozwojowy komara.

Komary najczęściej latają o zmierzchu, z racji tego, że nie latają najlepiej starają się unikać otwartej przestrzeni. Do zespolenia samic i samców dochodzi w locie. Samica składa jaja na powierzchni wody (zazwyczaj w drobnych zbiornikach wód stojących lub o minimalnym przepływie, takich jak kałuże podeszczowe, rozlewiska, sadzawki czy stawy). Składa je w ilości ok. 300 sztuk, z nich wylęgają się larwy, które mają robakowaty kształt, a na końcu ich ciała znajdują się przetchlinki, dzięki którym dochodzi do wymiany powietrza. Larwy komarów są bardzo płochliwe, spoczywają tuż pod powierzchnią wody zwisając głową w dół, odżywiają się produktami organicznego rozpadu, bakteriami, pierwotniakami i okrzemkami. Przechodzą przez kilka stadiów rozwoju, aż w końcu przekształcają się w poczwarki, które są bardzo ruchliwe, ich odwłok jest wydłużony, a tułów wyraźnie kulisty. Z poczwarek ostatecznie powstaje postać dorosła komara, tzw. imago.

Komar żyje przeciętnie kilka tygodni, samica zaraz po złożeniu jaj najczęściej kończy swój żywot, choć zdarza się, że ponownie opije się krwią i złoży jaja.

W ilości siła!

Komary stanowią ważny element łańcucha pokarmowego, są łakomym kąskiem dla ryb, drapieżnych owadów wodnych (takich jak ważki czy chrząszcze wodne) oraz dla ptaków. Dla przykładu jedna jaskółka potrafi w ciągu całego dnia zjeść ich tysiące. Ponadto komary są dosyć wolne, można wręcz rzec, że są słabymi lotnikami, wiele z nich po prostu ginie w przedbiegach, zanim zdążą się rozmnożyć. Aby komary przetrwały, musi ich być bardzo, bardzo dużo. To właśnie w ich liczebności jest siła.

 

Komar brzęczący (Culex pipiens).

To jeden z najpopularniejszych w Polsce gatunków komara, i jeden z tych najbardziej dokuczliwych. Rozwija się szczególnie na terenach zalewowych, popowodziowych, w miejscach, w których długo zalegała woda. Osiąga on długość 5 mm, jego ciało jest wydłużone i delikatne, odnóża są długie i cienkie, z kolei skrzydła wąskie i przeźroczyste, wydające podczas lotu charakterystyczny brzęczący dźwięk. Na grzbiecie znajdują się dwie podłużne pręgi, u samców dodatkowo charakterystyczne są pierzaste czułki. Samica składa ok. 100 jaj. Komar brzęczący występuje w Polsce w dwóch podgatunkach: Culex pipiens pipiens oraz Culex pipiens molestus. Ten pierwszy podgatunek preferuje środowiska naturalne i rolnicze, a ten drugi gustuje w środowisku miejskim i podmiejskim.

 

Doskwier pastwiskowy (Aedes vexans).

Osiąga długość do 6 mm, jego ciało jest koloru szarobrunatnego, a tułów pokryty jest gęstymi szczecinami i łuskami. Na odwłoku łuski tworzą jasne i ciemne przepaski, u samic odwłok jest wyraźnie ostro zakończony. Samica doskwiera jest bardzo agresywna w stosunku do swych ofiar, składa jaja pojedynczo nad brzegami zbiorników wodnych, takich jak kałuże czy płytkie rozlewiska. Bardzo licznie występuje w okresie od maja do jesieni, masowo na terenach podmokłych i w dolinach rzek, a także w wilgotnych lasach i łąkach.

 

Komar widliszek (Anopheles maculipennis).

Komar widliszek podobnie jak komar brzęczący należy do tych najpopularniejszych w Polsce. Preferuje tereny w pobliżu zabudowań, w miastach i na wsi – w stajniach i oborach. Osiąga długość do nawet 8 mm, jego ciało jest szarobrunatne i pokryte drobnymi łuskami. Skrzydła widliszka posiadają ciemne plamy. Samica składa jaja do dużych i naturalnych zbiorników wodnych, szczególnie tych obfitujących w wodną roślinność. Widliszek występuje również w krajach o cieplejszym klimacie – uchodzi tam za nosiciela groźnych chorób, takich jak malaria. Na szczęście w Polsce ze względu na umiarkowany klimat, pierwotniaki wywołujące malarię nie są w stanie przejść pełnego cyklu rozwojowego.

 

O tym, jak pozbyć się komarów (a przy okazji również innych owadów) możecie przeczytać tutaj: 

https://ratapest.pl/blog/odkomarzanie-terenow-zielonych-opryski-na-komary-kleszcze-meszki-i-inne

https://ratapest.pl/uslugi/odkomarzanie